Mijn eerste fout was kijken Reality Bites als een beïnvloedbare tiener in 1994. Ter verdediging was ik in Fort Lauderdale met mijn familie op bezoek bij mijn oma, en de enige andere optie die dag was zitten in een slecht verlichte eetgelegenheid in een stripwinkelcentrum en me verdiepen in de vroege vogelspecials. Waarom vlucht je niet naar een bioscoop met airconditioning om een nieuw Winona Ryder-aanbod te zien? Ik beschouwde haar als de onmogelijk coole oudere zus die ik nooit heb gehad. Op het scherm weigerde ze zich te conformeren; buiten beeld ging ze uit met Johnny Depp en liep ze rond met Bono. Ze zou me nooit verkeerd sturen. Trouwens, een film met de titel Reality Bites sprak meteen mijn innerlijke cynicus aan die nooit gegeleerd had met de rah-rah-ervaring op de middelbare school in een buitenwijk.
Ik had de film jaren later net op de kabel moeten vangen, net zo min besefte ik dat het drama van de centrale liefdesdriehoek in mijn psyche zou sijpelen en me zou ruïneren. Achtergrondverhaal: Ryder speelt Lelaina Pierce, een vers geslagen, eersteklas universitair diploma. Ze heeft een pixiesnit die voor haar werkt. In haar vrije tijd filmt ze haar vrienden (Ethan Hawke, Steve Zahn en Janeane Garofalo) en wil ze een documentaire maken over hun leven. Dan heeft ze een leuke ontmoeting met tv-directeur Michael Grates (Ben Stiller, die ook de film regisseerde) en ze beginnen te daten. Michael haalt haar op voor een date in haar appartement, complimenteert haar met de vaste regel en roept uit 'I love you!' en 'Je verbaast me!' in één adem.
Maar Lelaina heeft een zwak voor een typische Gen X-slapper. Hawke's Troy Dire, zie je, is de anti-Michael. Hij is niet in staat om een vriendin en een baan vast te houden, die beide te vast voor hem zijn. Hij speelde liever gewoon in zijn band (denk aan Pixies-meets-Gin Blossoms) en rondhangen met Lelaina. 'Dit is alles wat we nodig hebben', vertelt hij haar op een avond, 'een paar keer roken, een kop koffie en een klein beetje conversatie.' Wanneer hij en Lelaina eindelijk in elkaars armen vallen - in de nasleep van een gevecht met Michael - is het dromerig en soulvol. Troy loopt de volgende ochtend wel naar buiten, maar dat is alleen omdat hij kan het niet aan. Lelaina voelt zijn kwelling en kiest hem uiteindelijk. Hun omhelzing sluit de film af.
Ik viel flauw toen ik zag hoe de relatie tussen Lelaina en Troy zich ontvouwde. Hier was een broeder die zijn hoge intelligentie en gevoeligheid verhulde onder ouderwetse wereldvermoeidheid uit de jaren negentig. Hij was niet per se een 'slechte jongen', maar gewoon gevaarlijk genoeg om haar ouders in de war te brengen. Als verliefde jonge volwassene begreep ik de aantrekkingskracht volledig. Hoewel ik lang niet zo hipster was als Lelaina - en dat kapsel nooit zou kunnen knippen - was ik een verantwoordelijke type A-overpresteerder die zich verzette om het vaste vriendje te zoeken. In plaats daarvan kwam ik in opstand en jaagde ik achter apathische Troy Dire-types aan die liever grijnzen dan dansen op 'My Sharona' in een buurtwinkel. Let wel, ik had niet de verwachting om met hen te settelen. Ze vertegenwoordigden gewoon een out-of-the-box fantasie. Zelfs vriendschap sluiten met jongens buiten mijn goede sociale kring voelde als een prestatie.
Ik fixeerde me niet alleen op Troy's voortdurend gefronste wenkbrauwen en zijn vertederende kennis van kitscherige tv. Voor ambitieuze doeleinden heb ik ook zorgvuldig opgemerkt hoe Lelaina door zijn fineer heen kraakte. Als ze Troy zou kunnen repareren, dan zou ik al mijn emotioneel afgesloten losse vriendjes kunnen repareren die me vertelden dat ze gewoon niet klaar waren om een serieuze relatie aan te gaan. Dit was mijn tweede fout, en een langdurige fout. Net als Lelaina heb ik voorbij flagrante persoonlijkheidsfoutjes gekeken - terugtrekkingen, passief-agressieve terzijdes, mentale hoofdspelletjes - in de naam van doorbreken alsof ik een rigger was die vastbesloten was om olie te slaan. En ik heb ook mokkend op mijn bed en naar de muur gestaard en gewacht tot een man belde terwijl hij naar emomuziek luisterde, ook al was ik niet degene die het bij het verkeerde eind had. Ik heb pas mijn eigen doorbraak gemaakt toen ik ermee op pad ging. . . . wat is het woord? . . . Oh ja, . . . volwassenen.
VERWANT:
Ik hou nog steeds van de film, maar nu bekijk ik hem vanuit het perspectief van een ervaren dater. Elke keer dat Lelaina haar appartement uit rent om Troy te vinden, wil ik haar tegenhouden en haar vertellen dat een humeurige, kettingrokende eenling die haar behandelt als de Doc Martens van gisteren niet sexy is. Weet je wat sexy is? Een lieve, ondersteunende vriend met een vaste baan en een geweldige haardos. Iemand die je precies vertelt hoe hij zich voelt en je ziet in zijn toekomst. Iemand zoals Michael. Dus hij is een tikkeltje vanille en had Lelaina's onbewerkte beeldmateriaal waarschijnlijk niet moeten veranderen in een verwaterd Echte wereld. Het materiaal was hoe dan ook niet zo diepgaand. Michael is de ultieme vangst; Troy is de ultieme hartenbreker. Het is nog steeds niet gemakkelijk om de waarheid te accepteren, maar de realiteit bijt.